İki Dünya Arasında

Koruma alanında geçen çocukluğunu Houston'daki ergenlik yıllarıyla uzlaştırmanın bir yolunu arayan Robin Máxkii, aktivizm, teknoloji ve bilim dolu bir hayat keşfetti.

Teknolojinin yoksul kırsal ve kentsel toplulukların büyük oranda parçası olduğunu düşünüyorum, çünkü bir şeyleri çalıştırmanın yolunu bulmanız gerekir. Bilgisayar korsanlığının temelinde de bu yatar.

Robin Máxkii

Houston Halk Kütüphanesi'nin merkezi şubesi bir hazineydi, çünkü kaleye benzeyen bu eski yapıyı çocuk merkezine bağlayan koridorda bir dizi bilgisayar vardı. Robin Máxkii 11 yaşındayken Wisconsin'in merkezindeki Stockbridge-Munsee koruma alanından tam zamanlı olarak Houston'a taşınmıştı. Şehir kütüphanesinden internete girebileceğini öğrendiğinde çok heyecanlanmıştı. Ancak merkez neredeyse boş olduğunda bile gereksiz bir sınırlama söz konusuydu: Her bilgisayardan yalnızca yarım saat internete girilebiliyordu.

Robin ilkokuldayken Robin Máxkii ilkokuldayken.
Wisconsin'deki koruma alanının görünümü Robin’in büyük teyzesinin Bowler, Wisconsin'deki evinin manzarası.
Robin'in kolej fotoğrafı Robin, Diné Koleji'ndeyken.

“Bu sorundan kurtulmak için her yeri tıklamaya karar verdim, çünkü bilgisayarı kullanmak istiyordum” sözleriyle hatırlıyor o günleri. “Bir yolu olmalıydı. Sonuçta çok saçma bir şeydi.” Sonunda bilgisayarın ayarlarını tıkladı ve zaman sınırını kapattı. Artık ilgisini çeken her konuyu özgürce araştırabilecekti.

Bir şeyi zorla yaptırmak gibi bir bilgisayar korsanlığı değildi benimki, ama bilgisayara ne yapacağını söyleyebildiğimi fark ettim. Pek çok engel vardı ve bir kere başardığınızda karşınıza sonsuz olasılık çıkıyordu.

Robin Máxkii

Ara

Birkaç yıl film endüstrisinde yapım asistanı olarak çalışan Máxkii, yirmili yaşların başındayken kendini Albuquerque'de bir hostelde yaşarken buldu. Odasını sekiz kişiyle paylaşıyordu. Sahip olduğu her şeyi içine koyduğu sırt çantasıyla birlikte uyuyordu. Yeni okul yılı başladığında mahalleden gelip geçen New Mexico Üniversitesi öğrencilerini izliyordu.

Yıllardır tutkulu bir şekilde yerlilerin sorunlarını kaleme aldığı Native Notes (Bir Yerlinin Notları) adlı bloguna bir gün isimsiz bir yorum bırakıldı. Yorum, yazılarında ele aldığı topluluğu aktif olarak değiştirmek istiyorsa koleje gitmesi gerektiğini söylüyordu. “Bu her şeyin başlangıcıydı” diyor Máxkii. "Bu, katalizör görevi gördü. Ben oturmuş bir şeylerden şikayet ederken önüme bir çözüm çıkmıştı."

Temel bilgilerle ilgili arama yapmak için Google'ı kullandığımı hatırlıyorum. Bilmediğim terimler olmasına rağmen Federal Öğrenci Bursu için Ücretsiz Başvuru'nun (FAFSA) nasıl doldurulacağını ve özgeçmiş ile üniversite kabul yazısının nasıl yazılacağını çözmüştüm.

Robin Máxkii

Diné Koleji kütüphanesinin üst katında. Diné Kolejindeki bir spor takımının fotoğrafı.
Robin ve arkadaşları yüksekten kanyona bakarken

Máxkii, Amerikan Kızılderili kabileleri tarafından yönetilip işletilen kabile kolej ve üniversitelerini hem ailesinden hem de toplulukta birilerinden duymuştu. Máxkii, ABD'deki 35 kabile koleji arasından Arizona eyaletinin Navajo Nation koruma bölgesindeki Tsaile yerleşiminde bulunan Diné Koleji'ne gitmeye karar verdi. İlk kabile koleji olarak 1968'de kurulan Diné Koleji, yerlilerle ilgili sorunları son derece önemsiyordu. Máxkii bu koleji seçmesinin nedenini şöyle açıklıyor: “Çünkü bu, topluluğumuzun bize eğitim vermesi ve başarı kriterlerini belirlemesi anlamına geliyor."

Robin'le ilk görüşmemde zekasındaki potansiyeli fark ettim. Benim görevim onu nazikçe teşvik etmekti. Şimdi onun da akranlarına aynısını yaptığını görüyorum.

Robin'le ilk görüşmemde zekasındaki potansiyeli fark ettim. Benim görevim onu nazikçe teşvik etmekti. Şimdi onun da akranlarına aynısını yaptığını görüyorum.

Dr. Miranda Haskie

Diné Koleji'nde sosyoloji dersi veren Miranda Haskie, Máxkii'nin tanıştığı doktoralı ilk yerliydi. Haskie, Máxkii'nin ilk ders günü ön sırada oturduğunu hatırlıyor. Haskie ayrıca Máxkii'nin kampüste geçirdiği yıllar boyunca gittikçe daha aktif hale geldiğini, öğrencilere bilgisayarlarını tamir etmeyi öğrettiğini, ufak çapta teknoloji fuarları düzenlediğini, hatta en büyük kızarmış ekmek dilimi alanında Guinness Dünya Rekoru kırma girişiminde bulunduğunu hatırlıyor.

Robin ve Dr. Haskie Robin, Diné Koleji'nde okurken Dr. Haskie’den dört ders aldı.
Robin ve arkadaşları gece vakti ateşin etrafında. Robin ve arkadaşları Diné Koleji'ndeki gece yürüyüşlerinde bazen ateş yakarlardı.
Robin ve arkadaşları Robin, arkadaşları Keenan Lee Barlow ve Chris Cruye ile Diné Koleji'nin önünde.

Öğrenciler [Máxkii] yakınlarındayken potansiyellerini yakalama konusunda kendilerini güvende hissediyorlar. Máxkii, olasılıkların neler olabileceği konusunda onlara model oluşturuyor. Bu örnekten yola çıkarak ne olabileceklerini görüyorlar.

Dr. Miranda Haskie

Ara

Máxkii, Washington, D.C.'deki Dupont Circle'ın yakınında bulunan Azınlıklar için Kaliteli Eğitim (QEM) Ağı'nda yazın staj yapıyordu ve bir proje için kabile kolejlerinin web sitelerinden veri toplaması gerekiyordu. O da her sayfayı manuel olarak ziyaret etmek yerine bilgileri bir araya getirecek bir kodlama yaptı. Bu çalışması QEM'nin başkanı Dr. Shirley McBay'in dikkatini çekti.

Robin bilgisayarında bir şeyler yazarken Robin bina girişinde yürürken
Robin staj yaparken

Tüm bu önemli insanlar Hill'de çalışıyor. Ben neden orada staj yapmayayım?

Robin Máxkii

“Her şeyi mahvettiğimi düşündüm,” diyor Máxkii, “başımın belada olduğunu ve kovulacağımı sandım.” Ama Dr. McBay'in ne yaptığını sormasının nedeni bu değildi.

“‘Neden teknoloji alanında ilerlemeyi düşünmüyorsun ki?' diye sordu. Stajyerlerin Ruby veya Python'ı kullanmasının sık karşılaşılan bir durum olmadığını anladığım tuhaf bir andı" diyor popüler kodlama dillerine atıfta bulunarak. Dr. McBay, Máxkii'yi bilgisayar bilimi alanında ilerlemesi konusunda teşvik etti. “Kodlamayı düşündüğümde aklıma benim gibi insanlar gelmiyor. Sorun da bu zaten” diyor Máxkii. “Önemli olan yapabileceklerini görmek.”

Robin iş arkadaşıyla birlikte gülerken Robin ve Washington D.C.deki SciLine'ın Bilim departmanında Direktör Yardımcısı olarak görev yapan staj süpervizörü Meredith Drosback
Robin'in bilim dergilerinin kapaklarıyla portresi Robin en son stajında yerli bilim uzmanlarının veritabanının oluşturulmasına yardımcı oldu. Böylece gazeteciler makale yazarken bu veritabanına başvurabilecekti.
Robin, Amerikan Kızılderili Kolej Fonu'nda Robin, Amerikan Yerlileri Yüksek Eğitim Konsorsiyumu'nun Başkan ve CEO'su Carrie L. Billy ile

Görünür olmama ve tanınmama fikri, Máxkii'yi D.C.de staja devam etmeye ve bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik eğitiminin savunuculuğunu sürdürmeye motive etti. Çocukken Houston'daki o bilgisayara erişim kazanmak için sergilediği yaklaşımla buradaki yaklaşımı büyük ölçüde aynıydı.

Ara

Máxkii, NASA'daki bir panel etkinliğinde konuştuktan sonra Amerikan Kızılderili Bilim ve Mühendislik Derneği'nin (AISES) CEO'sunu gördü ve heyecanlandı. “Bana göre ünlü biri gibi olduğu için muhakkak yanına gitmem gerektiğini biliyordum."

Bu karşılaşma Máxkii'ye kafasındaki büyük fikirlerden birini hayata geçirmek için önemli bir fırsat sundu: Yalnızca yerli öğrencilerin katılabileceği, bilim, teknoloji, mühendislik ve matematikle ilgilenen her seviyeden öğrenciye yönelik bir yazılım yarışması. "Bu fikri çeşitli kuruluşlarla paylaştım ve her seferinde yerlilerin bu konuyla pek de ilgilenmediklerini varsayan bir tepkiyle karşılaştım" diyor.

Máxkii korkusuzca fikrini ortaya attı. Hatta telefonunu çıkararak bir PBS dizisinde teknoloji yöneticileriyle röportaj yaptığı video klibi oynattı. “İki yıl boyunca bana hayır demişlerdi ve sonunda kapı biraz aralanmıştı. Ben de kapının açılması için gerekeni yaptım." Máxkii, AISES Ulusal Konferansı için yazılım yarışması düzenleme konusunda onay aldı.

İki yıl boyunca bana hayır demişlerdi ve sonunda kapı biraz aralanmıştı. Ben de kapının ardına kadar açılması için gerekeni yaptım.

Robin Máxkii

Máxkii sonunda AISES Ulusal Konferansı için yazılım yarışması düzenleme konusunda onay aldı.

2016'da Máxkii tarafından koordine edilen hackAISES, üniversitelere yönelik ilk Amerikan Yerlisi yazılım yarışmasıydı ve katılımcıları, lise öğrencilerinden bilgisayar bilimi alanında doktora yapanlara kadar çeşitlilik gösteriyordu. Etkinlik o kadar başarılı oldu ki her yıl düzenlenir hale geldi: Bu yıl Oklahoma City'de gerçekleştirilecek olan AISES konferansının 3 Ekim'deki programında her yıl düzenlenen yazılım yarışmasının üçüncüsü yer alıyor.

Keenan'ın portresi

Hedeflerimiz var. Hayallerimiz var. Kimsenin yolumuza çıkmasına veya bizi aşağı çekmesine izin vermeyiz.

Keenan Lee Barlow

Keenan Lee Barlow ve Máxkii kolej yıllarında tanışıp kısa sürede arkadaş oldular, çünkü çocukluğu farklı topluluklarda geçmiş Máxkii gibi o da Salt Lake City'de büyüdükten sonra bir koruma alanına taşınmıştı. “Onu hep tanıyormuşum gibi hissediyorum” diyor. “Bizimki, birisiyle bağ kurduğunuz arkadaşlıklardan biri. O benim için bir kardeş gibi.”

Keenan kolyesini bağlarken Keenan boynuna boncuklu bir kolye takıyor.
Keenan'ın portresi Keenan kendi yaptığı bu şık kıyafeti geleneksel dansları yaparken giyiyor.
Boncuklu gömleğin yakından görünümü Keenan’ın kıyafetlerindeki karmaşık boncuk işi tam bir sanat eseri.

Máxkii ona kampüsü gezdirdi ve sınıfları bulmasına yardımcı oldu. Ancak en önemlisi, burs için başka yerlerin yanı sıra Amerikan Kızılderili Kolej Fonu'na ve Navajo Nation'a nasıl başvuracağını anlamasına yardımcı oldu. Bu tarz kaynak paylaşımları Máxkii’nin hayatında vazgeçilmez hale geldi.

Ara

Máxkii dikkatini lisansüstü eğitim başvurularına çevirmiş olsa da ulaştığı alanlarda topluluğunun sesini duyurmak için hâlâ inanılmaz derecede bilinçli bir şekilde çalışıyor. “Şu anda genel bilim topluluğunda yerlilerin sesi eksik" diyor.

Yoksulluk sınırında yaşayan toplulukları hedeflemek, onlara daha fazla kaynak ayırmak ve "büyük resmin bir parçası olduklarını" bilmelerini sağlamak istiyor. Kapsayıcılığı teşvik etmek, insanları dahil etmek ve "sadece zeki değil aynı zamanda bilimsel alanlara katkıda bulunacak kapasitede olduklarının farkına varmalarını" sağlamak istiyor.

Robin kampüste yürürken “Diné Koleji ve buradaki topluluk benim için her zaman çok önemli olmuştur.”
Ay ışığında Arizona manzarası Diné Koleji'nin Tsaile kampüsü, Arizona ve New Mexico'daki beş uydu şubesiyle birlikte 70.000 kilometrekarelik Navajo Nation'da öğrencilere hizmet veriyor.

Yerli bir kadın olarak kendimi ip üstünde yürüyormuş gibi hissediyordum. Ama önemli olan güçlü durmak ve ikisi birden olabileceğini bilmek. Bir araştırmacı veya bilgisayar programcısı olup kültürünü de beraberinde getirebilirsin.

Robin Máxkii

American Indian Science and Engineering Society (AISES) ile ilgili daha fazla bilgiyi burada ve Diné College hakkında daha fazla bilgiyi burada bulabilirsiniz ve Amerikan Hint Koleji Fonu buradaki.

Başa dön